Non nước Việt Nam

==Thư viện ảnh==

Bai_lam_so_3.flv Bai_thi_so_3__lop_3.flv IMG_0219.jpg Rosedripblood1.gif THOI_TRANG_SU_TU.jpg Thiep_moi_sinh_nhat_Thanh_Nghi.swf Mungtrungthu2.swf HAPPY_NAW_YEAR.swf Chuc_mung_nam_moi2011.swf 025Duong_ve_hai_thon__Thu_hien.mp3 Lich_su_Viet_Nam_2_6__AOL_Video.flv QC_CMGD_Chia_se_kien_thuc_2010v1.gif Picture118.png Presentation1.flv Hinh0147_001_001_002.jpg Bay_giua_ngan_ha.swf HaiDuong.jpg LaiChau.jpg KonTum.jpg HaTinh02.jpg

****** MENU ******

Bộ đếm trang Web

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Gốc > Địa Lý tự nhiên > Sinh Vật >

    khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ TPHCM và du lịch sinh thái

    I. Khái quát về rừng ngập mặn Cần Giờ

    Rừng ngập mặn Cần Giờ hiện được xem là tài nguyên phong phú và hết sức giá trị của TP. Hồ chí Minh. Năm 1911, người Pháp đã lấy 4.000 ha rừng xem như là rừng phòng hộ với mục đích cải thiện khí hậu cho nội thành Sài Gòn,và 500 ha quanh các làng được giữ lấy để bảo vệ chông xói mòn, gió bão. Phần còn lại được coi là rừng dự trữ cung cấp gỗ, củi cho Sài Gòn.

     

    Cho đến thập niên 60 thế kỹ 20 rừng nguyên sinh Cần Giờ không còn nữa, thay vào đó là rừng thứ sinh do tác động của con người như chặt phá bừa bãi, làm củi, đốt than…Và nhất là,do hàng chục ngàn tấn bom đạn, hang triệu lít hợp chất khai hoang đã được rải xuống.Tứ 1964 đến 1970, Mỹ đã rải lien tục xuống rừng Cần Giờ 1.017.515, gallons chất khai hoang, trong đó 62,2 % là hợp chất màu da cam( Ross, 1975), tương đương với 4.619.518 lít đã sử dụng, làm cho hệ sinh thái rừng trở nên nghèo kiệt, một số loài cây như chà là, ráng và các loài cây kém giá trị lấn chiếm, phát triển như Cóc kèn, Muống biển,Sam biển...Mất rừng, đất đai bị xói mòn nghiêm trọng, trở thành các “ sa mạc mặn” mênh mông, vắng bóng người và các loài chim thú hoang dã, các loài thủy sản nước lợ cũng không còn nữa.

    Sau năm 1975, Cần Giờ thuộc tỉnh Đồng Nai,và đến năm 1978 mới chuyển về TP. Hồ Chí Minh. Sau 30 năm gây trồng, khôi phục và quản lý bảo vệ, đến nay rừng ngập mặn Cần Giờ đã có gần 35.000 ha, chiếm 50% diện tích tự nhiên toàn huyện.

    Sự phục hồi và phát triển tốt của hệ sinh thái rừng ngập mặn đã biến vùng đất hoang hóa, trơ trụi bị hủy diệt năm xưa trở thành những cánh rừng xanh tươi bạt ngàn, cảnh quan tươi đẹp và môi trường sống thuận lợi cho các loài sinh vật sinh sôi, phát triển.Hiện hệ sinh thái rừng Cần Giờ có 700 loài động vật thủy sinh, 137 loài cá, hơn 40 loài động vật có xương sống, khoảng 130 loài chim đang sinh sống. Nhiều loài chim thú quý trở lại và tăng đàn rất nhanh. Tại tiểu khu 21 có đàn khỉ đuôi dài trên 1.000 con, tại tiểu khu 15 đàn dơi nghệ khoảng 500 con, và sân chim Vàm Sát( Lý Nhơn) có khoảng 2.000 con thuộc 26 loài. Heo rừng, mèo rừng, chồn, rái cá, trăn, rắn và nhiều loài thú khác có mặt khắp các gò đất cao trong rừng ngập mặn Cần Giờ. Về thực vật, so với các nước Đông Nam Á, hầu hết các loài thực vật chủ yếu của rừng ngập mặn đều có mặt ở rừng Cần Giờ, với 42 loài thuộc 36 chi, 24 họ (Quỳnh, 1997)

    Tháng 01năm 2000, nhờ kết quả tốt đẹp của việc khôi phục, chăm sóc, bảo vệ; rừng ngập mặn Cần Giờ được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển của thế giới, gia nhập vào hệ thống các khu dự trữ sinh quyển toàn cầu.

    Từ khi rừng được phục hồi, sản lượng thủy sản khai thác được ngày càng tăng, trong đó nghề nuôi nghêu, sò, tôm sú phát triển nhanh, góp phần quan trọng vào việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp địa phương, phát triển kinh tế xã hội, xoá đói giảm nghèo và cải thiện đời sống cho cư dân bản địa.

    Rừng có tác động rõ rệt đến khí hậu trong vùng, làm cho khí hậu trở nên mát mẽ hơn, và mức chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm ít hơn. Trên thế giới có rất nhiều thí dụ điển hình về việc mất rừng, kể cả rừng ngập mặn, kéo theo sự thay đổi khí hậu. Sau khi thảm thực vật không còn, cường độ bốc hơi nước tăng cao dẫn đến độ mặn  nước và đất tăng, mặn xâm nhập sâu vào đồng ruộng, có tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp; tốc độ gió tăng lên đột ngột, gió to gây ra sóng lớn làm xói lở bờ sông, bờ biển mà việc gia cố bờ sông hoặc di dời khu dân cư tốn rất nhiều tiền của xã hội, gây bất an cho đời sống người dân. Vì bị mất rừng mà ở vùng núi thường xảy ra thảm họa lũ quét; ở đồng bằng thì lũ lụt, sạt lở bờ sông có khi mất cả một khu dân cư lâu đời thật đáng tiếc.

    So sánh tại Cần Giờ trong khoảng 30 năm qua cho thấy, có sự thay đổi rất khác biệt về môi trường khí hậu theo chiều hướng thuận lợi cho đời sống và sản xuất. Nay đi vào rừng không khí ấm áp, mát mẽ dễ chịu, đặc biệt là khi vừa từ nội thành ra. Rừng Cần Giờ được mệnh danh là “lá phổi xanh” của thành phố Hồ Chí Minh, có tác dụng hấp thụ khí độc hại thải ra từ sản xuất công nghiệp và giao thông, đồng thời trả lại cho môi trường khí oxy cần thiết cho quá trình sống của con người,cung cấp hơi ẩm cho nội thành qua hệ thống gió thổi từ biển Đông vào, lọc nước thải từ các quận nội thành đổ về, làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường của thành phố Hồ Chí Minh và vùng phụ cận. Bên cạnh đó, với ưu thế của một vùng sông nước, phong cảnh hữu tình, hệ động thực vật đa dạng, khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ đang dần dần hình thành khu du lịch sinh thái độc đáo và đầy tiềm năng không những của T.P Hồ chí Minh mà là cả nước.

    II. Du lịch Sinh thái:

       Du lịch sinh thái là một loại hình du lịch khá đặc trưng, gắn với cảnh quan môi trường, sử dụng tài nguyên nhưng phải đảm bảo tính bền vững. Đây là loại hình du lịch mà đối tượng được chọn lọc, lợi ích kinh tế không phải là mục tiêu cuối cùng. 

    Rừng ngập mặn Cần Giờ là một trong 20 địa điểm được chọn để xây dựng khu du lịch quốc gia. Nhiều năm qua, rừng ngập mặn Cần Giờ đã được đầu tư tái tạo không chỉ để làm chức năng lá phổi xanh cho thành phố Hồ Chí Minh, mà còn là khu du lịch quy mô lớn với nhiều loại hình phong phú hấp dẫn. Hệ thống cầu-đường nối liền trung tâm Thành phố với Cần Giờ dần được hoàn thiện. Từ cuối năm 1999, được sự hỗ trợ của Tổng công ty Du lịch Sài Gòn, Lâm Viên Cần Giờ, nay là công ty Du lịch sinh thái Cần Giờ, đã từng bước hoàn thiện hệ thống kênh mương giữ nước, tạo ra hệ thống giao thông thủy nội bộ phục vụ khách tham quan; xây dựng các nhà hàng ăn uống, hệ thống khu nhà nghỉ do Tổ chức Rừng ngập mặn Nhật Bản tài trợ; phục chế lại mô hình căn cứ cách mạng rừng Sác; sữa chữa lại Nhà bảo tàng, xây dựng bãi cắm trại, hệ thống đường-cầu  trong rừng.
              Bước đầu, Công ty Du lịch sinh thái Cần Giờ đã hình thành một số loại hình dịch vụ để phục vụ khách tham quan như đi thuyền, lướt ván len lỏi giữa các kênh rạch, ngắm nhìn vẻ đẹp đặc trưng của rừng ngập mặn; tham quan căn cứ rừng Sác, thưởng thức các món ăn một thời của chiến sĩ rừng Sác; cắm trại và sinh hoạt dã ngoại trong rừng ngập mặn; tham quan nhà bảo tàng Cần Giờ; tắm biển ở khu bãi biển với cảnh quan thoáng mát, không khí trong lành, nhìn ra biển Đông.

          Hiện nay, Ban quản lý khu du lịch Cần Giờ đang tiến hành dự án bảo tồn, khôi phục loài cá sấu nước lợ Cần Giờ với sự tài trợ của GEF (Global Environment Facilities), UNDP. Nhật Bản bắt đầu đầu tư xây dựng ở đây một Trung tâm giáo dục và phát triển vùng sinh thái rừng ngập mặn để hàng năm đưa sinh viên của họ đến đây thực tập dã ngoại .Để khơi dậy hơn nữa tiềm năng du lịch của rừng ngập mặn Cần Giờ, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức phê duyệt "Quy hoạch phát triển khu du lịch sinh thái Cần Giờ đến năm 2010". Theo đề án này, huyện Cần Giờ sẽ được quy hoạch phát triển thành 3 phân khu chức năng du lịch sinh thái gồm khu du lịch sinh thái biển, khu sinh thái rừng và khu sinh thái nông nghiệp. Trong đó, các khu vực tập trung phát triển du lịch sinh thái là khu lâm viên Cần Giờ (2.200 ha), khu du lịch Vàm Sát (1.800 ha), khu du lịch Rừng Sác (250 ha)...

    Hoạt động du lịch sinh thái tại Cần Giờ bắt đầu từ năm 1995, tăng trưởng nhanh chóng từ năm 1997 cho đến nay. Năm 2008, ước lượng du khách đến Cần Giờ đạt trên 600.000 lượt người. Tốc độ tăng trưởng bình quân về số lượng du khách từ 10 – 15%  hàng năm. Bộ mặt du lịch sinh thái Cần Giờ ngày càng thay đổi rõ rệt từ cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng thiết yếu như: giao thông, điện, thông tin liên lạc, cơ sở lưu trú, các loại hình dịch vụ ... đến thượng tầng kiến trúc như nhận thức về văn hoá du lịch trong cộng đồng dân cư ngày càng được nâng cao, các hành vi gây ảnh hưởng xấu đến môi trường du lịch đều được quan tâm ngăn chận và xử lý triệt để. Tuy nhiên, để phát triển du lịch sinh thái đúng mục tiêu tại Cần Giờ, cần phải biết khai thác tốt về lợi thế tài nguyên có được và luôn quan tâm giữ gìn, phát triển các tài nguyên hiện có. Như vậy, các hoạt động du lịch sinh thái mới có điều kiện phát triển mạnh và thông qua việc phát triển các hoạt động du lịch sinh thái sẽ góp phần vào việc bảo vệ tài nguyên rừng hiện có. Ngoài ra, cần gắn chặt quyền lợi của cộng đồng dân cư bản địa vào các hoạt động du lịch nhằm nâng cao đời sống và nhận thức của cư dân địa phương trong việc phát triển tài nguyên sinh thái nhân văn. Đây là điều không thể thiếu trong việc phát triển du lịch sinh thái tại Cần Giờ. Các công ty kinh doanh loại hình du lịch này cũng cần nhận thức đầy đủ về bản chất của lọai hình hoạt động du lịch này. Những ảnh hưởng tiêu cực trong hoạt động này cần quan tâm, đó là:

              - Hoạt động du lịch sinh thái nếu không quản lý tốt sẽ gây ảnh hưởng đến môi trường, tài nguyên thiên nhiên và sẽ làm cho tài nguyên ngày càng suy kiệt, phá vỡ cân bằng sinh thái tự nhiên.

              - Ảnh hưởng đến những giá trị văn hoá bản địa làm mất tính đặc thù bản sắc văn hoá địa phương và đem lại những xu hướng văn hoá, thương mại xấu.

              - Phân hoá trong cộng đồng dân cư địa phương về điều kiện sống,thu nhập gây ảnh hưởng đến không gian sống và làm phát sinh mâu thuẫn trong cộng đồng.

    III. Du lịch Sinh thái Đảo Khỉ

              Lâm viên Cần Giờ (TP. Hồ Chí Minh) còn được gọi là đảo Khỉ, là khu rừng ngập mặn rộng 2.215,5 ha, được quy hoạch để khôi phục rừng tự nhiên, làm nơi du lịch sinh thái và nghiên cứu khoa học. Hiện rừng còn rất nhiều loài động vật hoang dã như mèo, rắn, chồn, khỉ... Dự án quy hoạch khu rừng này được thực hiện từ năm 1997 - 2007 với tổng vốn đầu tư 31,7 tỷ đồng, do UBND TP. Hồ Chí Minh cấp.

    Nổi tiếng nhất của khu du lịch sinh thái Lâm Viên là khỉ. Đàn khỉ đông cả ngàn con ở đây đã lôi kéo vài trăm du khách đến vui chơi hằng ngày trong tuần. Khỉ ở đây rất dạn dĩ, sẵn sàng cướp thức ăn hoặc bất cứ món đồ dùng nào khách mang trên người khi dạo chơi giữa bầy khỉ đuôi dài trong cánh rừng ngập mặn của Lâm Viên.

    Theo nhiều nhà nghiên cứu, cách đây khoảng 50 năm, khỉ Cần Giờ có nhiều chủng loại phong phú, gồm các loài như khỉ lông xám, khỉ đột lông xám, khỉ lọ nồi, sống thành từng bầy, mỗi bầy 20-30 con. Thế nhưng trong chiến tranh chống Mỹ, do rừng bị tàn phá, khỉ mất môi trường sống và bị săn bắt nhiều nên người ta ước tính chỉ còn khoảng vài chục con sống rãi rác ở nhiều nơi thuộc Cần Giờ và tiếp tục bị đe doạ săn bắt... Sau này, Lâm Viên Cần Giờ đã  tiến hành "dẫn dụ" các đàn khỉ trong rừng về nuôi dưỡng, phục hồi. Thoạt tiên, người ta để thức ăn, nước uống tại một địa điểm cố định để dụ khỉ ra ăn. Lúc này, khỉ còn rất nhát thấy bóng người cách xa vài trăm mét đã bỏ chạy thục mạng. Mãi gần một năm kiên trì thực hiện theo cách trên, khỉ mới dần quen bóng người và dám xáp lại để ăn.Và, nhờ đó đến bây giờ mới có được đàn khỉ đông đúc như vậy.

    Khỉ đuôi dài có giá trị rất lớn, và là một trong những loài khỉ được sử dụng nhiều nhất cho các nghiên cứu khoa học. Năm 1987, Indonesiađã chọn đảo Tinijil nuôi thả hơn 500 con khỉ đuôi dài phục vụ cho việc xuất khẩu để nghiên cứu khoa học. Năm 1997, đã có 680 con khỉ sinh ra và lớn lên ở đảo Tinijil được xuất sang Mỹ được sử dụng vào việc nghiên cứu AIDS.Tập tính sinh dục ở khỉ đuôi dài cũng có nhiều điều khá thú vị. Mùa giao phối và thụ thai của khỉ là vào các tháng 1, 4, 7, 11, 12. Khỉ thường giao phối vào buổi sáng, một - hai lần trong ngày, thời gian giao phối cực nhanh, 5-20 giây. Khỉ đuôi dài ở rừng ngập mặn Cần Giờ rất thích “ăn mặn”, chúng dành 35% tổng số thời gian ăn để bắt các loài côn trùng đục thân đước, hà bún, cua còng cho vào miệng để nhai. Đây được xem là một hành động góp phần “cân bằng sinh thái”; vì nhờ đó, rừng ngập mặn bớt bị phá hoại bởi các loại côn trùng có hại.

    TS. Trần viết Mỹ
    Trung tâm Khuyến nông TP.Hồ chí Minh
    Nhắn tin cho tác giả
    Nguyễn Anh Thi @ 13:03 22/05/2009
    Số lượt xem: 720
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến