Non nước Việt Nam

==Thư viện ảnh==

Bai_lam_so_3.flv Bai_thi_so_3__lop_3.flv IMG_0219.jpg Rosedripblood1.gif THOI_TRANG_SU_TU.jpg Thiep_moi_sinh_nhat_Thanh_Nghi.swf Mungtrungthu2.swf HAPPY_NAW_YEAR.swf Chuc_mung_nam_moi2011.swf 025Duong_ve_hai_thon__Thu_hien.mp3 Lich_su_Viet_Nam_2_6__AOL_Video.flv QC_CMGD_Chia_se_kien_thuc_2010v1.gif Picture118.png Presentation1.flv Hinh0147_001_001_002.jpg Bay_giua_ngan_ha.swf HaiDuong.jpg LaiChau.jpg KonTum.jpg HaTinh02.jpg

****** MENU ******

Bộ đếm trang Web

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Gốc > Chính sách nhà giáo >

    Luật nhà giáo cần được xây dựng trên cơ sở chú ý đến đặc thù lao động của nhà giáo

     

    TS. Nguyễn Tùng Lâm
    Trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng - Hà Nội



    images1682603_Ban_hanh_Quy_che_tuyen_sinh_2008Chúng tôi hoan nghênh Cục nhà giáo, chuẩn bị "Luật nhà giáo" để Quốc hội thông qua đã quan tâm đến vấn đề giữa "Chuẩn nghề nghiệp của giáo viên và cán bộ quản lý" với các vấn đề có liên quan, để không chỉ đảm bảo có sự thống nhất giữa chuẩn và Luật nhà giáo mà chủ yếu làm cho những vấn đề có quan hệ đến nhà giáo nếu chuẩn chưa giải quyết được thì Luật sẽ giải quyết tiếp. Chúng ta cố gắng nâng tầm pháp lý, tầm xã hội để nhà nước và toàn xã hội cùng tham gia giải quyết những vấn đề của nhà giáo được tốt hơn, triệt để hơn. Đồng thời cũng để nâng cao hơn nữa trách nhiệm nhà giáo với xã hội.

    Với kinh nghiệm chỉ đạo thực tiễn ở cơ sở, có điều kiện nghiên cứu về nhà giáo và cán bộ quản lý, chúng tôi xin mạnh dạn đề xuất với hội thảo một số vấn đề:

    Trước hết cần nắm đặc thù lao động của nhà giáo:

    Hiện nay việc xếp lương, đãi ngộ nhà giáo cũng như quản lý nhà giáo chưa đáp ứng được nhu cầu nâng cao chất lượng nhà giáo để phục vụ chất lượng giáo dục. Một trong những thiếu sót đó là do chúng ta không nắm hết được đặc thù lao động của nhà giáo.

    Sản phẩm lao động của nhà giáo không chỉ dừng lại ở quá trình truyền thụ kiến thức mà chủ yếu phải là xây dựng nhân cách người học. Sản phẩm cuối cùng của giáo dục là nhân cách người học. Hiện nay chúng ta chỉ dừng lại việc thi cử văn, toán, lý, hoá... để đánh giá cả quá trình học tập, rèn luyện của học sinh là việc làm hết sức lạc hậu và phi giáo dục. Tất cả chỉ tập trung vào học kiến thức, còn mọi chuyện về rèn luyện con người đều bỏ qua.

    Quan trọng hơn để tạo ra nhân cách người học, người dạy không chỉ hiểu biết sâu sát từng học sinh, mỗi học sinh có xuất phát điểm về nhận thức, hoàn cảnh, cá tính khác nhau, đòi hỏi phải có cách dạy khác nhau cho phù hợp. Lâu nay ta có cách nói đơn giản nhưng rất đúng là "Người thầy không chỉ dạy chữ còn dạy người". Hay như UNESCO đã tổng kết người dạy phải tạo cho học sinh thấy rõ việc học ở trường "là để biết, để làm, để cùng chung sống, để làm người". Và người ta coi đó là 4 trụ cột của giáo dục thế kỷ 21. Người thầy nào hiện nay chưa làm rõ việc này thì chưa phải là Thầy giáo thế kỷ 21. Để tạo ra nhân cách người học, thì trước hết ông thầy phải là người có nhân cách, người thầy phải biết thuyết phục học sinh bằng chính nhân cách của mình. Bản thân người thầy phải là "tấm gương sáng cho học sinh noi theo".

    Nhấn mạnh điểm đặc thù này trong lao động của người thầy để chúng ta nhấn mạnh vai trò của đạo đức nhà giáo mà Luật nhà giáo phải đề cao và bảo vệ. Chính đặc thù này nên nhà giáo không chỉ được tôn vinh về tinh thần mà thật sự phải có ưu đãi đặc biệt về vật chất.

    Chưa kể lao động của nhà giáo không chỉ lao động về trí tuệ mà thật sự lao động bằng cơ bắp và cả nghệ thuật nữa. Ngoài nghệ thuật, tài năng ứng xử sư phạm còn là nghệ thuật diễn đạt, nghệ thuật hùng biện, nghệ thuật biểu diễn (60% lao động của nhà giáo là hình thức phi ngôn từ) thời bao cấp chỉ có nghệ sĩ, diễn viên, nhà giáo được nhà nước cấp 0.5kg đường/tháng, có lẽ vì lý do này?

    Luật nhấn mạnh vai trò đạo đức, nhân cách của nhà giáo có nghĩa chúng ta phải yêu cầu cao về những hành vi đạo đức nhà giáo.

    Nhà giáo nào vi phạm nhân cách học sinh, không tôn trọng học sinh, cha mẹ học sinh, đồng nghiệp hoặc bất cứ một vi phạm đạo đức nào của nhà giáo cũng phải được xử lý, Luật nhà giáo phải có điều luật cụ thể với những mức hình phạt nhất định: nhẹ phạt hành chính, nặng phải chấp nhận sa thải...

    Và ngược lại trong Luật cũng phải ghi rõ những công dân khác vi phạm nhân cách, thân thể, danh dự nhà giáo cũng bị từ phạt hành chính: bồi thường danh dự nhà giáo; nặng phải chịu trách nhiệm hình sự.

    Nghề dạy học luôn luôn là nghề lao động sáng tạo phải cập nhật kiến thức khoa học và đời sống. Để có một giờ dạy tốt, tìm ra được 1 cách giáo dục những trò nên người, rõ ràng không phải là một thứ lao động đơn giản, đòi hỏi không biết bao nhiêu tâm lực, trí lực. Hiện nay có tình trạng giáo viên chỉ muốn dạy văn hoá, không muốn làm công tác chủ nhiệm, không làm công tác giáo dục học sinh. Phải chăng Luật nhà giáo nên có cách phân biệt đãi ngộ và tôn vinh những nhà giáo có năng lực sư phạm, có khả năng làm tốt công tác giáo dục học sinh. Do đó Luật nhà giáo phải có điều khoản khích lệ những nhà giáo tài năng, sáng tạo.

    Đồng thời Luật cũng phải có hình thức quản lý lao động nhà giáo sao cho phù hợp ngành nghề; Đặc biệt phải tạo cho nhà giáo có điều kiện làm việc nghiêm túc những nơi khó khăn, phải có đủ nhà công vụ cho giáo viên ở và làm việc. Các trường học phải có thư viện, có máy tính để cho các nhà giáo học tập tham khảo. Ngay cả quần áo đồng phục hiện nay nhiều trường đã làm tốt, vậy liệu ta có đưa thành tiêu chuẩn bắt buộc khi nhà giáo hành nghề hoặc phải có một loại phù hiệu riêng vừa để tôn vinh, vừa là hình thức bắt buộc nhà giáo phải điều chỉnh hành vi ứng xử của mình sao cho đảm bảo tính mẫu mực của nhà giáo khi hành nghề.

    Tuy vậy, do lao động có tính chất đặc thù như vậy, nên nhà giáo cũng thường có những hạn chế do nghề nghiệp mang lại, Luật cần có những điều chỉnh cho phù hợp.

    Trước hết ở mầm non và tiểu học cần giáo viên trẻ nhiều hơn và nhà giáo ở những cấp này không thể làm đến tuổi về hưu như các cấp học khác vậy nên chăng Luật có quy định cho những cô giáo dạy mầm non, tiểu học chỉ cần đủ 20 năm tuổi nghề đã có thể được chuyển đổi hình thức lao động và nếu không chuyển đổi hình thức lao động cho phù hợp thì được nghỉ? Nhưng vẫn giữ nguyên lương để chờ đủ 25 năm được nghỉ hưu.

    Do nghề nghiệp, nhà giáo phải chịu nhiều áp lực công việc, những nhà giáo sức khoẻ yếu, năng lực yếu, dễ bị tâm thần phân liệt. Luôn cáu gắt với học sinh, với đồng nghiệp, luôn nói năng lảm nhảm, không làm chủ bản thân, những nhà giáo này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến các thế hệ học sinh.

    Do đó Bộ Giáo dục & Đào tạo, Bộ Lao động Thương binh Xã hội nên có đề tài nghiên cứu về bệnh nghề nghiệp của giáo viên để giúp Luật nhà giáo có điều luật ưu tiên hỗ trợ giúp đỡ những nhà giáo sức khoẻ yếu, tâm lý yếu, được hưởng chế độ nghỉ hưu sớm hoặc chế độ lao động cho phù hợp.

    Hiện nay lao động của nhà giáo là lao động tự do (từ cấp 2 trở lên) nên có hiện tượng giáo viên các trường công lập có khả năng luôn được các trường ngoài công lập mời. Do đó luật nhà giáo phải nghiên cứu để định mức lao động nhà giáo dạy bao nhiêu giờ trong 1 tuần là phù hợp để còn tái tạo sức lao động và có đủ thời gian tự học tập bồi dưỡng. Phải chăng luật nên quy định mỗi nhà giáo phải có mã số, được đăng ký để hành nghề. Hiệu trưởng các trường (cả công lập và ngoài công lập) nếu thuê giáo viên vượt số giờ quy định của luật nhà giáo cũng là vi phạm luật, không được sử dụng lao động nhà giáo quá quy định hoặc các nhà giáo không chỉ đăng ký nơi dạy chính mà phải đăng ký nơi dạy thêm. Nếu phát hiện nhà giáo dạy quá giờ quy định thì giáo viên đó phải chịu trách nhiệm (có chế tài xử lý kèm theo).

    Vì thế lương nhà giáo nên tính theo số giờ tối thiểu, còn giáo viên giỏi, tâm huyết được tính lương thừa giờ với hệ số cao (không trả thấp như hiện nay) để người sử dụng lao động của nhà giáo phải được tính toán không để tình trạng tự do như hiện nay. Không quản lý được lao động nhà giáo chúng ta không quản lý được chất lượng giáo dục.

    Vấn đề tiếp theo chúng tôi muốn đề cập đến là vấn đề tự chủ của nhà trường.

    Chúng ta muốn quản lý nhà giáo, không phải chỉ có Luật là ta quản lý được nhà giáo. Người quản lý nhà giáo chỉ có nhà trường. Nhưng cơ chế phân cấp quản lý hiện nay không cho phép nhà trường quản lý lao động của nhà giáo.

    Muốn vậy Bộ Giáo dục đào tạo, hiện nay cần sớm xác định để bổ sung vào Luật giáo dục về vai trò tự chủ của nhà trường từ mầm non đến trung học không phải chỉ có các trường đại học mới được tự chủ như hiện nay.

    Nhà trường phải được tự chủ về quản lý con người và tài chính để trả lương theo lao động của nhà giáo. Việc Bộ Giáo dục đào tạo trong chiến lược giáo dục đào tạo năm 2010-2020 có đề ra việc để giáo viên các trường công lập được chuyển từ chế độ biên chế sang chế độ ký hợp đồng để tăng tính cạnh tranh trong các nhà giáo. Chúng tôi cho đây chưa phải là vấn đề hợp lý, có tính chất quyết định, có khi ngược lại gây ra thêm nhiều tiêu cực trong các nhà trường.

    Nếu chúng ta chuẩn hoá việc lựa chọn và đào tạo các cán bộ quản lý các nhà trường một cách đúng chuẩn và chuyên nghiệp, chúng ta sẽ trao quyền tự chủ cho các nhà trường (không được để nguyên tình trạng cán bộ quản lý như hiện nay mà đã trao quyền sẽ gây ra nhiều tiêu cực)

    Do đó vấn đề chuyên nghiệp hoá đội ngũ cán bộ quản lý trong các nhà trường, Luật nhà giáo phải nghiên cứu vì có điều luật bắt buộc để quyền và trách nhiệm của các nhà quản lý giáo dục các cơ sở giáo dục đào tạo được xác định và có được đội ngũ cán bộ quản lý chuyên nghiệp hơn thì giáo dục mới đi vào nề nếp, có hiệu quả.

    Luật nhà giáo cần xác định tính chuyên nghiệp của nhà giáo để hạn chế lao động, tản mạn tự do của nhà giáo hiện nay. Tính chuyên nghiệp của nhà giáo phải thể hiện ở 3 mặt:

    - Có đạo đức nghề nghiệp, luôn tìm cách thoả mãn nhu cầu người học

    - Có đủ năng lực trình độ chuyên môn để luôn luôn làm đúng quy trình quy phạm của nghề nghiệp (có tay nghề cao)

    - Được thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao tay nghề và cải tiến thường xuyên.

    Giáo dục phát triển trong điều kiện của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Luật nhà giáo cũng phải thấm nhuần điều này. Làm sao các nhà giáo phải biết điều chỉnh mọi hành vi nghề nghiệp của mình theo đúng luật, phục vụ tốt nhất cho người học, luôn tạo ra những giá trị đích thực về nhân cách cho người học.


    TS Nguyễn Tùng Lâm


    Nhắn tin cho tác giả
    Nguyễn Anh Thi @ 19:30 16/04/2009
    Số lượt xem: 486
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến